By Tomas, 9 years and 8 months ago

Regulering van beeldcultuur: Over de haalbaarheid en wenselijkheid van (verdere) regulering van de beeldcultuur.

Met de opkomst van wat de nieuw media genoemd wordt, spreekt men tevens over een niet te stuiten opmars van de beeldcultuur . De beeldcultuur zet men hierin af tegen de, tot voor kort dominante, schriftcultuur, waarin vooral het geschreven woord een belangrijke rol speelde. Met de komst van de beeldcultuur heeft beeld de eeuwenlange dominantie van het schrift als middel voor communicatie op afstand overgenomen. Zoals zovele ontwikkelingen is deze opmars niet zonder veronderstelde problemen. Het bredere thema van dit essay kan dan ook sinds jaar en dag rekenen op aandacht van de (culturele) elite: 'onwenselijk' gedrag als gevolg van 'verkeerde' cultuur.

In dit stuk beschrijf ik verschillende cultuurelementen in de beeldcultuur waarvan wordt verondersteld dat deze bepaalde, onwenselijke, gedragingen tot gevolg hebben.  De opkomst van de beeldcultuur gaat dus gepaard met zorgen. Om er een paar te noemen: de negatieve invloed van seks en geweld op televisie op de ontwikkeling van jonge kinderen , het ontstaan van wat door een groep nieuwe 'feministen' een 'onhaalbaar schoonheidsideaal' wordt genoemd , een vermeende relatie met een toename van het aantal Anorexia nervosa patiënten  en het aantal meisjes dat wordt blootgesteld aan instrumentele en/of onvrijwillige seks  en een beperkte 'mediaweerbaarheid' van burgers, als gevolg waarvan zij niet in staat zijn om zichzelf op basis van de aangeboden media een realistisch beeld van specifieke gebeurtenissen en de wereld te vormen .
De uitingen van deze zorgen gaan, soms expliciet en soms impliciet, vergezeld van voorstellen om deze problemen te verhelpen. Men pleit dan voor regulering van de beeldcultuur. Deze regulering is het onderwerp van dit essay. Ter beoordeling ligt de wenselijkheid en haalbaarheid van (verdere) regulering van de beeldcultuur. Aan regulering van beeldcultuur liggen enkele algemene patronen ten grondslag, waarvan het handig bleek om deze te illustreren met gebruik van een specifieke casus. Ik gebruik hiervoor een casus die recentelijk veel aandacht heeft gekregen; namelijk de portretering- en seksualiserings problematiek. Repectievelijk, het 'onhaalbare' vrouwelijke schoonheidsideaal en haar invloed op het gedrag van jonge vrouwen, waaronder de aandoening Anorexia nervosa en de veronderstelde problemen als gevolg van 'seksualisering' van de samenleving. Welke (vermeende) invloed hebben beelden hier specifiek  op gedrag en welke voorstellen zijn er gedaan om dit onwenselijke gedrag te verminderen?  Wat kunnen deze voorstellen ons leren over de algemene haalbaarheid en wenselijkheid van verdere regulering van de beeldcultuur?
In dit kader besteed ik naast aandacht aan de rol van de overheid ook aandacht aan andere beleidsactoren, zoals de mediabedrijven, koepelorganisaties en stichtingen ter bevordering van de 'mediaweerbaarheid'.
Als men pleit voor regulering van beeldcultuur dan doet men, al dan niet indirect, uitspraken over (ethisch) onwenselijke handelingen die burgers verrichten. Men veronderstelt dat ze deze handelingen niet verricht zouden hebben, wanneer ze niet (herhaaldelijk) met een bepaalde beelduiting geconfronteerd zouden zijn. Met regulering van (beeld)cultuur tracht men dus indirect gedrag te reguleren. Aangezien definities van (on)wenselijke gedrag vanzelfsprekend sterk ethisch geladen zijn, zal ik in dit essay trachten inzicht te geven in ethische basisprincipes die aan bepaalde (bestaande en potentiële) regulering ten grondslag liggen. Ik zelf zal de voorgestelde regulering veelal onderwerpen aan een utilistische afweging.

In de eerste paragraaf behandel ik enkele van deze onwenselijke handelingen en hun vermeende samenhang met de beeldcultuur en meer specifiek het moderne vrouwelijke schoonheidsideaal. Vervolgens kijk ik kort naar 'beeldervaring' door een (cognitief) psychologische lens. Daaropvolgend behandel ik bestaande en voorgestelde regulering van beeldcultuur. Bij de voorstellen tot verdere regulering zal ik aandacht besteden aan de haalbaarheid en wenselijkheid van deze initiatieven. In de conclusie zal ik afsluiten met een pleidooi voor de ontwikkeling van een (beter) interpretatief kader voor beelden.

Volledige essay (PDF, 23 pagina's)

Comments disabled

Comments have been disabled for this post.

No trackbacks

To notify a mention on this post in your blog, enable automated notification (Options > Discussion in WordPress) or specify this trackback url: http://​zwinkels.co.uk/​wp-trackback.php?p=11&lang=nl